skip to Main Content
Ο Μέγας Έλλην

του Γιώργου Αγοραστάκη

Αντί ενός επετειακού άρθρου για τα 95 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη, καταγράφω την διεθνή αναγνώρισή του και τις μεγαλύτερες τιμές που έχει δεχτεί μέχρι σήμερα.

«Όλα στο Μίκη είναι είναι Μεγάλα… Όλα είναι στον Υπερθετικό βαθμό» γράφει ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος. Ό,τι κι αν γράψει κανείς γι’ αυτόν, υπολείπεται από την πραγματικότητά του.

Ο Μίκης Θεοδωράκης τα τελευταία χρόνια είναι ο μεγαλύτερος εν ζωή κλασικός συνθέτης στον κόσμο. Στην κορυφή του Ολύμπου όπου βρίσκεται συνεχίζει να απολαμβάνει δόξες και τιμές. Και σ’ αυτό το θέμα αποδεικνύεται ότι είναι Μέγας. Δεν υπάρχει κανένα ιστορικό προηγούμενο, όχι μόνο για συνθέτη, αλλά και για πνευματικό άνθρωπο που να ‘χει δεχτεί τέτοιες και τόσες τιμές εν ζωή. Είναι η μοναδική περίπτωση που έχει τύχει πλατιάς, καθολικής και έμπρακτης αναγνώρισης και επιβράβευσης από κράτη και κυβερνήσεις, διεθνείς οργανώσεις και κινήματα, επιστημονικά και πολιτιστικά ιδρύματα και φορείς.

Υπερβολές θα πει κάποιος. Δια του λόγου το αληθές, κατέγραψα τις μεγαλύτερες βραβεύεις και τις διακρίσεις που δέχτηκε ο Μίκης Θεοδωράκης και σας τις παρουσιάζω παρακάτω. Στην καταγραφή δεν περιλαμβάνονται οι τιμητικές εκδηλώσεις, οι οποίες είναι κάθε είδους και είναι αμέτρητες.

«Κανένας συνθέτης στην παγκόσμια ιστορία δεν έχει γίνει τόσο διάσημος εν ζωή», γράφει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Cornell, στις ΗΠΑ Holst Gail. Η παρατήρηση αυτή έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα, μιας και ο Θεοδωράκης ανήκει σε μια μικρή χώρα και κατάφερε να γίνει ένα διεθνές σύμβολο. Κανένας άνθρωπος της τέχνης και του πνεύματος δεν έτυχε τέτοιας αναγνώρισης εν ζωή. Αυτή η παγκόσμια αναγνώριση της μεγαλοσύνης του είναι ένα γεγονός, που όλους μας χαροποιεί, μιας και το όνομά του αντιπροσωπεύει μια πολύ ακριβή και υψηλοτάτη πνευματική και πολιτιστική αξία της χώρας μας. Μιας και ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ο Μέγας Έλλην για όλο το κόσμο.

Σε κάθε περίπτωση βέβαια οι μεγαλύτερες οφειλόμενες τιμές από την Ελληνική Πολιτεία, στο Μέγιστο των Ελλήνων δεν έχουν αποδοθεί ακόμα. Ελπίζομε ότι ο Μίκης Θεοδωράκης θα τις γνωρίσει εν ζωή.


Φέτος ο Μίκης Θεοδωράκης γίνεται 95 χρονών. Είναι ο μακροβιότερος, στην κατηγορία των  μεγάλων κλασσικών συνθετών. Και σ΄αυτό είναι ένα φαινόμενο, καθόσον υπήρξε ο πλέον ταλαιπωρημένος και βασανισμένος στη ζωή του. Δοκιμάστηκε σκληρά από την ασθένεια της  φυματίωσης, από βασανισμούς και τραυματισμούς. Έζησε μεγάλα διαστήματα σε δύσκολες συνθήκες, διωκόμενος και κρυβόμενος, στην παρανομία, στην εξορία και στη φυλακή.

Του ευχόμαστε να σπάσει ακόμα ένα ρεκόρ και να ξεπεράσει τα 103 χρόνια του μακροβιότερου συνθέτη μοντέρνας μουσικής, που είναι ο Αμερικανός  Elliott Carter (1908–2012).


Οι νεανικές βραβεύσεις

1/ Το 1957, κρίνεται σε παγκόσμιο διαγωνισμό στη Μόσχα μεταξύ 300  νέων συνθετών, από επιτροπή με πρόεδρο το Dimitri Shostakovich στην οποία συμμετέχουν και άλλοι διακεκριμένοι συνθέτες όπως ο Hanns Eisler και του απονέμεται το Χρυσό Μετάλλιο, ως ο καλύτερος νέος συνθέτης, στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νέων Συνθετών από τον Πρόεδρο της επιτροπής  Dimitri Shostakovich. Ο Θεοδωράκης διαγωνίσθηκε με το έργο του «Σουίτα Νο 1 για πιάνο και ορχήστρα».

2/ Το 1959 παίρνει με εισήγηση του Darius Milhaud, το αμερικανικό βραβείο Κόπλεϊ ως καλύτερος νέος συνθέτης της Ευρώπης.

3/ Το 1963-3-20 απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη από το Διεθνές Μουσικό Ινστιτούτο Μουσικής το πρώτο βραβείο σύνθεσης «Sibelius» (Σιμπέλιους). Στην επιτροπή κρίσης συμμετέχουν οι Pablo Casals (Πρόεδρος), και οι συνθέτες Darius Milhaud και Zoltan Kodaly


Πανεπιστήμια, Ακαδημίες – Αναγορεύσεις

Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι επίτιμος καθηγητής σε έντεκα Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Παρακάτω αναφέρονται συγκεκριμένα, με την ημερομηνία της τελετής αναγόρευσης. Επίσης, 4 Πανεπιστήμια του έχουν απονείμει την ανώτατη τιμή, που συνήθως είναι το χρυσό μετάλλιο.

Αναγορεύσεις σε επίτιμο διδάκτορα

1/ 1996-05-27: Αναγόρευση του Μίκη Θεοδωράκη σε επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

2/ 1998-12-8: Αναγόρευση του Μίκη Θεοδωράκη σε επίτιμο διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ (UQAM). Η τελετή πραγματοποιήθηκε στη Βασιλική της Notre-Dame στο Μόντρεαλ. Το Πανεπιστήμιο του Κεμπέκ με την απόφασή του να τιμήσει το Μ.Θ. όπως είπε η Πρύτανης Paule Leduc, “αποσκοπεί όχι μόνο να τονίσει τη σημασία του μουσικού έργου του καλλιτέχνη, αλλά και να αναγνωρίσει την εξαιρετική συμβολή του στον αγώνα της ελευθερίας και της ειρήνης.”

3/ 2000-02-17: Ο Μίκης Θεοδωράκης ανακηρύσσεται Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης & Τέχνης.

4/ 2000-03-24: Ο Μίκης Θεοδωράκης ανακηρύσσεται Επίτιμος διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών.

5/ 2001-06-3: O Μίκης Θεοδωράκης αναγορεύεται Επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίδ στο Ισραήλ σε τιμητική τελετή. Σύμφωνα με την απόφαση της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου, ο Μίκης Θεοδωράκης βραβεύεται για την «πολυμορφική μουσική συνεισφορά του ως συνθέτης και ερμηνευτής» καθώς επίσης για «τον σταθερό αγώνα του ενάντια στην τυραννία και την αδιάκοπη δραστηριότητά του για τη διαφύλαξη της ανθρώπινης ελευθερίας και της ειρήνης…»

6/ 2005-08-1: Η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης ανακήρυξε το Μίκη Θεοδωράκη Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Η τελετή αναγόρευσης έλαβε χώρα την 1η Αυγούστου 2005, στο Μεγάλο Αρσενάλι, στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων.

7/ 2006-05-25: O Μίκης Θεοδωράκης αναγορεύτηκε στο Βόλο Επίτιμος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

8/ 2009-06-19: Ο Μίκης Θεοδωράκης ανακηρύχτηκε Επίτιμος Διδάκτορας στο Τουρκικό Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, σε δημόσια τελετή που οργανώθηκε στην έδρα του Πανεπιστημίου στην Κωνσταντινούπολη. Την κοινή μουσική και πολιτισμική παράδοση της Ελλάδας και της Τουρκίας τόνισε ο Μίκης Θεοδωράκης σε ευχαριστήριο μήνυμα του προς το Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου.

9/ 2009-6-27: Ο Μίκης Θεοδωράκης, τιμήθηκε με επίτιμο διδακτορικό του Αμερικανικού Κολεγίου Deree, τόσο για τη διαχρονική προσφορά του στην τέχνη, όσο και για τη συμβολή του στους αγώνες για την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μαζί του τιμήθηκαν ο Τζον Μπραδήμας, πρώην πρόεδρος του New York University και επί 22 χρόνια μέλος του Κογκρέσου των ΗΠΑ, καθώς και ο Άντριου Άθενς, πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Αποδήμου Ελληνισμού και ιδρυτής του φιλανθρωπικού οργανισμού hellenicare.

10/ 2017-03-2: Ο Μίκης Θεοδωράκης αναγορεύεται σε επίτιμο Διδάκτορα του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. Ο Πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Κώστας Γουλιάμος, συνάντησε τον Μίκη Θεοδωράκη, στο σπίτι του, και του μετέφερε την ομόφωνη απόφαση της Συγκλήτου για αναγόρευσή του.  Με την απόφασή της – δήλωσε ο Πρύτανης- η Σύγκλητος θέλει να τιμήσει την πλέον εμβληματική φυσιογνωμία στην Ελλάδα και τη μουσική ιδιοφυΐα που καθόρισε εν πολλοίς, τον σύγχρονο πνευματικό και ηθικό μας πολιτισμό. Η αναγόρευση γίνεται ως ένδειξη αναγνώρισης του παγκοσμίου εμβέλειας έργου του, των κοινωνικών του παρεμβάσεων και των πολύχρονων αγώνων του για εθνική ενότητα.

11/ 2018-06-6: Σε επίσημη αλλά και ιδιαίτερα συγκινητική τελετή το Πανεπιστήμιο -της πόλης του Μότσαρτ- του Salzburg, απένειμε στον Μίκη Θεοδωράκη τον τίτλο του Επίτιμου Διδάκτορα της Φιλοσοφίας (Dr. phil. h.c.) “ως αναγνώριση του τεράστιου καλλιτεχνικού και πολιτικού του έργου στους άξονες «Διαχρονική μουσική και υπερεθνική αντίσταση», «αγώνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα», «πολιτική παιδεία»”.

 Ακαδημαϊκά Μετάλλια

1/ Το 1996: το Πανεπιστήμιο Κρήτης επί Πρυτανείας του κ. Γιώργου Γραμματικάκη τίμησε τον κύριο Μίκη Θεοδωράκη με το Χρυσό Μετάλλιο.

2/ Το 1996-11-15: πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση για το Μίκη Θεοδωράκη στο Πανεπιστήμιο Πάτρας. Ο Πρύτανης Στ. Αλαχιώτης απένειμε στον Μίκη Θεοδωράκη το Μετάλλιο του Πανεπιστημίου.

3/ Το 2006-05-25: κατά την αναγόρευσή του Μίκη Θεοδωράκη ως Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του απονεμήθηκε και το Χρυσό Μετάλλιο του Πανεπιστημίου.

4/Το 2016-6-4: στο ΚΑΜ στο Ενετικό Λιμάνι των Χανίων, πραγματοποιήθηκε  επίσημη εκδήλωση, στην οποία ο Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης κ. Βασίλης Διγαλάκης απένειμε στο Μίκη Θεοδωράκη, το Χρυσό Μετάλλιο του Πολυτεχνείου, την ανώτατη βράβευση.

Ακαδημαϊκός

2013-12-3: Με μια συγκινητική τελετή, η Ακαδημία Αθηνών υποδέχθηκε ως επίτιμο μέλος της τον Μίκη Θεοδωράκη, έναν πνευματικό άνθρωπο που “μητρική του γλώσσα είναι η μουσική και πατρική του η γλώσσα των κοινωνικών αγώνων”, όπως είπε υποδεχόμενος τον μεγάλο μας μουσικοσυνθέτη ο πρόεδρός της Σπύρος Ευαγγελάτος.

Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι επίσης επίτιμο μέλος και στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Παρισιού από τη δεκαετία του ’80.


Τιμές από Αρχηγούς Κρατών, Κυβερνήσεις και Κρατικούς φορείς

Ρωσία

Το 1970-3-24: Απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη το Βραβείο Λένιν της Κομσομόλ. Ο Μίκης Θεοδωράκης μεταβαίνει στη Μόσχα και το παραλαμβάνει σε ειδική τελετή από τoν Yevgeny Tyazhelnikov Γραμματέα της Κ.Ε.της Κομσομόλ.

Το 1983-10-6: Απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Λένιν για την συμβολή του στην Ενίσχυση της Ειρήνης μεταξύ των Λαών. Ο Θεοδωράκης μεταβαίνει στη Μόσχα και το παραλαμβάνει. Με το βραβείο Λένιν έχουν τιμηθεί μεγάλα ονόματα. Ανάμεσά τους οι: Φρεντερίκ Ζολιό-Κιουρί  (Γαλλία)  1950, Ιλιά Έρενμπουργκ (ΕΣΣΔ)  1952, Πάμπλο Νερούδα (Χιλή)  1953, Μπέρλοτ Μπρεχτ (RDA)  1954, Λουίς Αραγκόν (Γαλλία)  1957, Φιντέλ Κάστρο (Κούβα)  1960, Πάμπλο Πικάσο (Ισπανία / Γαλλία)  1961, Ντολόρες Ιμπαρούρι (Ισπανία)  1963, Σαλβαδόρ Αλιέντε (Χιλή) 1972, Άντζελα Ντέιβις (Ηνωμένες Πολιτείες) 1978, Νέλσον Μαντέλα (Νότια Αφρική)  1990. Από τους Έλληνες έχουν τιμηθεί οι:  Κώστας Βάρνλης 1958, Μανόλης Γλεζος 1962, Γιάννης Ρίτσος 1976, και ο Μίκης Θεοδωράκης 1983.

2005-05-10: Με την ευκαιρία της 60ής επετείου της νίκης επί του φασισμού, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν βραβεύει με μετάλλιο το Μίκη Θεοδωράκη, το Μανόλη Γλέζο και το Νίκο Τερζόγλου.

2005-07-31: Απονεμήθηκε στο Μίκη Θεοδωράκη, ένα από τα μεγαλύτερα βραβεία της Ρωσίας, το βραβείο «Διάλογος των πολιτισμών» του ρωσικού Ιδρύματος του Ανδρέα Πρωτόκλητου και του Κέντρου Εθνικής Δόξας της Ρωσίας «ως σύμβολο της συνεισφοράς του, μέσω ων μουσικών έργων και της πολιτικής και κοινωνικής δράσης, στην ειρήνη και συνεργασία ανάμεσα στους λαούς του κόσμου, στην πνευματική αγωγή του Ανθρώπου και στην ενίσχυση των αξιών του Ανθρωπισμού και αρχών της Ελευθερίας.» Το βραβείο επιδίδεται στο Μίκη Θεοδωράκη από αντιπροσωπεία των δύο ιδρυμάτων στην ποία θα συμμετέχουν ο V. YAKUNIN  Πρόεδρος του Κηδεμονικού Συμβουλίου του Κέντρου Εθνικής Δόξας Ρωσίας, Πρόεδρος των Ρώσικων Σιδηροδρόμων, ο Α. MELNIK  Πρόεδρος του Κέντρου Εθνικής Δόξας Ρωσίας και του Ιδρύματος του Ανδρέα Πρωτόκλητου, ο S. SHCHEBLYGIN  Βουλευτής της Άνω Βουλής της Ρωσίας, ο O. ATKOV  κοσμοναύτης, τιμημένος με το μετάλλιο του «Ήρωα της Σοβιετικής Ένωσης», και ο Πρέσβης της Ρωσίας στην Ελλάδα Andrey VDOVIN. Η τελετή βράβευσης έγινε στο Εθνικό Στάδιο Χανίων την Κυριακή 31/7/2005.

Το 2007-07-3: ο Μίκης Θεοδωράκης παρασημοφορείται σε ειδική τελετή στη Ρωσική πρεσβεία της Αθήνας, με το Παράσημο Φιλίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που του επέδωσε ο Ρώσος υπουργός Πολιτισμού Αλεξάντρ Σοκόλοφ εκ μέρους του προέδρου Βλ. Πούτιν.

2020-4-29: Απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη από την πρεσβεία της Ρωσίας στην Αθήνα, το ρωσικό μετάλλιο «75 χρόνια από τη Νίκη στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» με Διάταγμα του Προέδρου της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.

 

Γαλλία

1996-03-14: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με τον τίτλο του Αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας (Officer of the Légion d’Honneur) από το Γάλλο Πρόεδρο Φρανσουά Μιτεράν. Η τιμή αποδίδεται στην Γαλλική Πρεσβεία στην Αθήνα.

2007-03-26: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με την υψηλότερη διάκριση της Γαλλικής Δημοκρατίας, το μεγάλο παράσημο του Ταξιάρχη της Λεγεώνας της Τιμής, που απονέμεται σε ξένες προσωπικότητες, για την προσφορά τους στις τέχνες, την πολιτική και τις επιστήμες. Ο Θεοδωράκης παρέλαβε την τιμητική διάκριση σε ειδική προς τιμήν του τελετή στη Γαλλική πρεσβεία στην Αθήνα, από τον Γάλλο υπουργό Πολιτισμού Ρενό Ντονεντιέ ντε Βαμπρ.

 

Λουξεμβούργο

2005-11-23: Το Λουξεμβούργο τίμησε το Μίκη Θεοδωράκη, με το παράσημο Grand Officier του Τάγματος της Τιμής του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου. Η απονομή έγινε σε ειδική τελετή στην πρεσβεία του Λουξεμβούργου στην Αθήνα.

 

Αγ. Μαρίνος

2008-02-21:   Ο ΥΠΕΞ του Αγ. Μαρίνου κ. F. Stolfi, απένειμε την ανώτατη τιμή του Αγ. Μαρίνου στο Μίκη Θεοδωράκη, σε ειδική τελετή βράβευσης, στην Αθήνα, παρουσία της Ελληνίδας ΥΠΕΞ κ.Ντ. Μπακογιάννη.

 

Μάλτα

Το 1980: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με το Χρυσό Μετάλλιο της Μάλτας. Υπόψη ο Θεοδωράκης έχει γράψει τον εθνικό ύμνο της Μάλτας.

 

Αίγυπτος

2004-11-30: Απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη από τον Αιγύπτιο Υπουργό Πολιτισμού, κ. Farouk Hosny το “Χρυσό Βραβείο Πυραμίδα” της Αιγύπτου.

 

Χιλή

2000-07-3: Η Χιλή τίμησε τον Μίκη Θεοδωράκη απονέμοντάς του το βαθμό του μεγάλου αξιωματούχου του απελευθερωτή Bernardo O’Higgins. Ο Bernardo O’Higgins (1778-1842) ήταν ο ηγέτης του αγώνα για την ανεξαρτησία της Χιλής, από την ισπανική κυριαρχία. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στην Χιλιανή Πρεσβείας στην Αθήνα παρουσία του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας της Χιλής Patricio Aylwin, και της Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Αγγελικής Λαΐου. Η Πρέσβης Marcia Covarrubias, με ομιλία στην ελληνική γλώσσα, τόνισε ότι μελοποίηση του Canto General από το Μ.Θ., βοήθησε στη παγκόσμια διάδοση της ποίησης του Pablo Neruda και ενίσχυσε τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών.

2005-05-7: Απονεμήθηκε στον Μίκη Θεοδωράκη το μετάλλιο της Χιλιανής Προεδρίας για την εκατονταετηρίδα του Πάμπλο Νερούδα.

 

Κούβα

2011-06-10: Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Κούβας Νταγκομπέρτο Ροντρίγκες Μπαρέρα επισκέπτεται το Μίκη Θεοδωράκη στο σπίτι του στην Αθήνα και του απονέμει το Μετάλλιο Φιλίας της Κούβας.

 

Βουλγαρία

Το 1983: απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη η ανώτατη Βουλγαρική διάκριση, το παράσημο “Κύριλος και Μεθόδιος”.

 

ΗΠΑ – Καναδάς

Το 1994-05-4: Το  Αμερικανικό Κογκρέσο  εκδίδει ομόφωνο ψήφισμα με το οποίο καλωσορίζει στις ΗΠΑ και χαιρετίζει το Μίκη Θεοδωράκη και την 150μελή Συμφωνική Ορχήστρα και Χορωδία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης. Στο ψήφισμα επισημαίνεται ότι ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης επιστρέφει στη Βόρεια Αμερική μετά από μια απουσία σχεδόν δύο δεκαετίες, … ότι είναι μια διεθνώς αναγνωρισμένη μουσική ιδιοφυΐα και θεωρείται ως ο μεγαλύτερος εν ζωή συνθέτης της Ελλάδας…, και ότι συνδυάζει το εξαιρετικό καλλιτεχνικό του ταλέντο με μια βαθιά αγάπη της χώρας του, την ενίσχυση της διεθνούς ευαισθητοποίησης για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον όπως και για την καταπολέμηση της παιδικής πείνας στο κόσμο. Το ψήφισμα με τιμητική πλακέτα επιδίδεται στο Μίκη Θεοδωράκη στην Ουάσιγκτον.

– Επίσης κατά την ίδια περιοδεία του Μίκη Θεοδωράκη στις ΗΠΑ και τον Καναδά, η Εθνοσυνέλευση του Κεμπέκ εκδίδει ανακοίνωση με την οποία εκφράζει την τιμή της στο Μίκη Θεοδωράκη, για την προσφορά του στον πολιτισμό και τους αγώνες του για τον Άνθρωπο.

 

Κύπρος

1999-05-17: ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης απένειμε στο Μίκη Θεοδωράκη το Μετάλλιο εξαίρετης προσφοράς της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ειδική τελετή στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία. Επίσης ο πρόεδρος της Κύπρου τον έκανε επίτιμο δημότη της Λευκωσίας και της κοινότητας Φαμαγκούστας, που βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή.

2005-10-11: ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος απένειμε το Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου Γ’ στο Μίκη Θεοδωράκη σε ειδική τελετή στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία. Την ίδια μέρα ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Δημήτρης Χριστόφιας απένειμε στον Μίκη Θεοδωράκη το παράσημο των 80 χρόνων του Κόμματος και το Βραβείο Πολιτιστικής Προσφοράς «Τεύκρου Ανθία – Θεοδόση Πιερίδη», σε μεγάλη λαϊκή συναυλία που οργάνωσε προς τιμήν του.


Διεθνείς Οργανισμοί

Το 2000-02-29: Παρουσιάστηκε στο παλαιό κτήριο της Βουλής στην Αθήνα, η πρόταση υποψηφιότητας του Μίκη Θεοδωράκη για το Νόμπελ Ειρήνης 2000, από την επιτροπή που αποτελούνταν από το θεατρικό συγγραφέα Γιώργο Σκούρτη, το Γιώργο Λιάνη και το Γιώργο Πανταγιά. Η υποψηφιότητα επικυρώθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χριστόδουλο, απ’ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, πολλούς Δημάρχους, όπως και πολλές άλλες προσωπικότητες από την Κύπρο την Τουρκία, την ΠΓΔΜ (μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός της Λιούπτσο Γκεοργίεφσκι) και άλλες χώρες. Η συγκέντρωση των υπογραφών ξεκίνησε στις 3/8/1999. Εκατοντάδες άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών, πανεπιστημιακοί, ακαδημαϊκοί, πολιτικοί, δημοσιογράφοι κ. ά. υποστήριξαν την υποψηφιότητα του Θεοδωράκη, τιμώντας “τον όγκο και την ποιότητα του έργου του, το οποίο σε χαλεπούς καιρούς ανύψωσε και ανυψώνει το φρόνημα των αγωνιζομένων για τη δημοκρατία ανά τον κόσμο, σε στιγμές ειρήνης δημιουργεί ευφροσύνη ψυχής και πνεύματος και με την παγκόσμια ακτινοβολία του στάθηκε η μεγάλη ευκαιρία για να γίνει η ελληνική μουσική και ποίηση γνωστή και αγαπητή στα πέρατα του κόσμου”. Την υποψηφιότητα του συνθέτη υποστηρίζουν, όπως αναφέρουν, και για να τον τιμήσουν “για τους τόσους αγώνες του για την ειρήνη, τη δημοκρατία και τη συναδέλφωση των λαών”. «Για πρώτη φορά, ένας ολόκληρος λαός, με επικεφαλής όλη την πολιτική και πνευματική ηγεσία, προτείνει έναν και μόνο υποψήφιο για το Νόμπελ Ειρήνης», ανάφερε ο συγγραφέας Γ. Σκούρτης. Μ’ ένα θερμό «ευχαριστώ» προς τον ελληνικό λαό για την καθολική υποστήριξη της υποψηφιότητάς του απάντησε ο Μίκης Θεοδωράκης: «Ζω, θα έλεγα, την κορυφαία στιγμή της ζωής μου, κάτι που ομολογώ ότι δεν πίστευα ότι θα μου συμβεί εν ζωή. Μπορείτε λοιπόν να δείτε με τα ίδια σας τα μάτια ένα είδος σε εξαφάνιση, ιδιαίτερα στη χώρα μας, έναν ευτυχισμένο και ευγνώμονα προς τους συμπατριώτες του πολίτη» είπε.

Τελικά, για το Νόμπελ Ειρήνης κείνη τη χρονιά παρουσιάστηκαν 144 υποψήφιοι μεταξύ των οποίων και ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, ο Νοτιοκορεάτης πρόεδρος Κιμ Ντάε Γιουνγκ, ο Αμερικανός γερουσιαστής Τζωρτζ Μίτσελ και αρκετές ανθρωπιστικές οργανώσεις. Το Νόμπελ απονεμήθηκε τελικά στον Νοτιοκορεάτη πρόεδρο Κιμ Ντάε Γιουνγκ.

2001-06-23: Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στην 50ή επέτειο από την ίδρυση της, βράβευσε το Μίκη Θεοδωράκη με ειδικό βραβείο για τη συνεισφορά του στον αγώνα του διεθνούς ανθρωπιστικού οργανισμού. Η βράβευση έγινε στο αρχαίο θέατρο των Δελφών.

2004-08-29: Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ), [International Olympic Committee, IOC],  απένειμε στο Μίκη Θεοδωράκη το βραβείο Olympiart. Αυτό το βραβείο θεσπίστηκε το 1992 και απονέμεται σε καλλιτέχνες που μέσα από το έργο τους συμβάλλουν στην προαγωγή του αθλητισμού και της ειρήνης.

2005-11-4: Η UNESCO απένειμε το Διεθνές Μουσικό Βραβείο στον Έλληνα συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, για τη συμβολή του στην προώθηση της ειρήνης και «της κατανόησης μεταξύ πολιτισμών». Ο Θεοδωράκης επιλέχθηκε μεταξύ 40 υποψηφίων για το βραβείο. Οι Συνθέτες που στο παρελθόν είχαν τιμηθεί από την UNESCO ήταν οι: 1975 – Dimitri Shostakovich (Russia), 1977 – Tikhon Khrennikov (Russia), 1979 – Leonard Bernstein (USA), Jan Cikker (Czechoslovakia), 1981 -Alberto Ginastera (Argentina), 1985 – Oliver Messiaen (France), Witold Lutoslawski (Poland), 1987 – Henri Dutilleux (France), 1991 – Toru Takemitsu (Japan), 1993 – Krzysztof Penderecki (Poland), 1996 – György Ligeti (Hungary), 1998 – Iannis Xenakis (France), 1999 – Emmanuel Nunes (Portugal), 2005 – Μίκης Θεοδωράκης (Ελλάδα).

Η τελετή απονομής έγινε σε μια λαμπρή τελετή στο ιστορικό δημαρχείο της πόλης του Καρλομάγνου, στο Ααχεν της Γερμανίας. Μετά την τελετή, μια συμφωνική ορχήστρα ερμήνευσε έργα του Θεοδωράκη ενώπιον ακροατηρίου 1.300 ανθρώπων.

Τουρκία

Το 1985: Απονέμεται στο Μίκη Θεοδωράκη στη Κωνσταντινούπολη το Βραβείο Ειρήνης και Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί. Ένα βραβείο με το όνομα του δολοφονημένου αρχισυντάκτη της Miliyet, που απονέμεται σε άτομα και φορείς που προωθούν την ελληνοτουρκική φιλία.


Κινηματογραφικά βραβεία

2011-1-16: Η Κινηματογραφική Βάση Δεδομένων IMDB κατέταξε τον Μίκη Θεοδωράκη, στο Νο3 στη λίστα με τους 55 κορυφαίους συνθέτες μουσικής όλων των εποχών για τον κινηματογράφο (Top 55 Greatest Sound Track Composers Ever!), με Νο1 τον Ennio Moriccone και Νο2 τον Jonathan Newton Howard.

Top 55 Greatest Sound Track Composers Ever!

Γενικότερα η IMDB στις διάφορες κατηγορίες που παρουσιάζει κατατάσσει το Μίκη Θεοδωράκη στις πρώτες θέσεις  των μεγαλύτερων και διασημότερων συνθετών στην ιστορία της κινηματογραφικής μουσικής. Είναι ο πρώτος καλύτερος συνθέτης στην κατηγορία BAFTA για τη μουσική του στο «Serpico» με δεύτερο το Nino Rota  για τη μουσική του στο «ο νονός».

Σημειωτέον ό,τι για του περισσότερους απ’ αυτούς τους κρινόμενους  συνθέτες, η κινηματογραφική μουσική είναι η αποκλειστική ή η κύρια δραστηριότητα και όχι η δευτερεύουσα όπως του Μίκη Θεοδωράκη.

Η διάκριση και η φήμη του Θεοδωράκη στον Αμερικανικό Κινηματογράφο προκύπτει κυρίως από δύο φιλμ: Alexis Sorbas και Serpico

Τα βραβεία που έχουν δοθεί στο Μίκη Θεοδωράκη για την κινηματογραφική μουσική του είναι τα εξής:

1962: Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για την μουσική στην ταινία Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη

1965: Βραβεύεται με τη Χρυσή Σφαίρα από τη: Hollywood Foreign Press Association για τη μουσική στο έργο «Ζορμπάς»

Βραβεία BAFTA της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. (Τα βρετανικά βραβεία BAFTA είναι αντίστοιχα των Όσκαρ)

  • 1970: Βραβεύεται με το βραβείο BAFTA για τη μουσική στο έργο «Ζ»
  • 1974: Βραβεύεται με το βραβείο BAFTA για τη μουσική στο έργο «Κατάσταση πολιορκίας»
  • 1975: Βραβεύεται με το βραβείο BAFTA για τη μουσική στο έργο «Serpico»

Μουσικά Βραβεία Grammy, απονέμονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, για τη βράβευση επιτυχημένων καλλιτεχνών στο χώρο της μουσικής βιομηχανίας από την Εθνική Ακαδημία Τεχνών κι Επιστημών Ηχογράφησης των ΗΠΑ.

  • 1965: Βραβεύεται με το βραβείο Grammy για τη μουσική στο έργο «Ζορμπάς»
  • 1974: Βραβεύεται με το βραβείο Grammy για τη μουσική στο έργο «Serpico»

27-29/06/2002: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμήθηκε στη Βόννη με το βραβείο Erich Wolfgang Korngold για κινηματογραφική μουσική στη Μπιενάλε Μουσικής Κινηματογράφου (2002 International Biennal for Film Music). Προς τιμήν του πραγματοποιήθηκε μια συναυλία μουσικής δωματίου στο Beethovenhaus – το σπίτι που γεννήθηκε ο Μπετόβεν- στις 27 Ιουνίου και μια ανοιχτή συναυλία με τη σουίτα Μπαλέτου «Αλέξη Ζορμπάς» στις 29, με την Ομοσπονδιακή Ορχήστρα Νέων. Ένας ύμνος για τον Μίκη Θεοδωράκη ήταν η ομιλία που εκφώνησε ο Γάλλος υπουργός Παιδείας Τζακ Λανγκ στην εκδήλωση.

2007-10-20: Η World Soundtrack Academy τίμησε τον Θεοδωράκη με το βραβείο Lifetime Achievement για το συνολικό του έργο στη κινηματογραφική μουσική, σε ειδική τελετή στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Γάνδης στο Βέλγιο.

2011 Los Angeles Greek Film Festival (LAGFF): Βραβεύεται με το βραβείο «Ορφέας»


Μη κυβερνητικές Οργανώσεις

1995-10-4: Η Ελληνική Ομογένεια των ΗΠΑ απονέμει στο Μίκη Θεοδωράκη το βραβείο «Φειδιππίδης».

2000-11-7: Σε μια λαμπρή τελετή στο Μέγαρο Μουσικής απονεμήθηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Kωστή Στεφανόπουλο τα Διεθνή Bραβεία Ωνάση. Τιμήθηκαν ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης με το βραβείο για τον Πολιτισμό, ο πρώην πρόεδρος της γαλλικής δημοκρατίας Βαλερί Ζισκάρ ντ Εστέν με το βραβείο για Διεθνή Συνεννόηση και Κοινωνική Προσφορά και ο καθηγητής – ερευνητής Τζον Ντόραν με το βραβείο για το Περιβάλλον.

2001-06-11: Ο Μίκης Θεοδωράκης ανακηρύσσεται επίτιμος πρόεδρος της Παγκρήτιας Ένωσης στην 60στή επέτειο της μάχης της Κρήτης στο Παναθηναϊκό στάδιο, με συναυλία των έργων του.

2010-6-10: Η AHI, η Ομογενειακή Ένωση για την υποστήριξη ενός κράτους δικαίου σε θέματα εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, ιδίως στις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο, βράβευσε τον Μίκη Θεοδωράκη με το Βραβείο Ανάδειξης της Ελληνικής Κληρονομιάς στο Grand Hyatt στη Νέα Υόρκη,


Τιμές – αφιερώσεις στην Ελλάδα (ενδεικτικά)

Στην Ελλάδα οι εκδηλώσεις τιμής στο Μίκη Θεοδωράκη είναι αδύνατο να καταμετρηθούν. Οι σημαντικότερες και πιο πρόσφατες -που δεν είναι πολιτιστικές- καταγράφονται (ενδεικτικά) παρακάτω:

 

Λογοτεχνικά βραβεία

1988-12-31: Ο Μίκης Θεοδωράκης βραβεύεται με το Α’ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορηματικής Βιογραφίας για το έργο του: Μίκης Θεοδωράκης, Οι δρόμοι του Αρχάγγελου, τόμ.5, Εκδόσεις Κέδρος (επανέκδοση 2009 τόμ. 3, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).


Διεθνή συνέδρια – κεντρικές διοργανώσεις

2005/07/29-31: Διεθνές συνέδριο “Μίκης Θεοδωράκης”: Ο Άνθρωπος, ο Δημιουργός, ο Μουσικός, ο Πολιτικός, ο Κρητικός και ο Οικουμενικός, στα Χανιά με διοργάνωση: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χανίων

2006/03/10-11: Διεθνές Διεπιστημονικό Συμπόσιο «Μουσική και Συμπαντική Αρμονία – Music and Universal Harmony», αφιερωμένο στον Μίκη Θεοδωράκη στη Χερσόνησο Ηρακλείου, με διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Κρήτης

2009/Μάρτης-Σεπτέμβρης: Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία διοργάνωσε μια σειρά εκδηλώσεις με κεντρική μια έκθεση, αφιερωμένες «στο μεγάλο Έλληνα συνθέτη, πολιτικό και στοχαστή Μίκη Θεοδωράκη». H πολιτική ηγεσία της χώρας ήταν παρούσα, τιμώντας τον Μίκη Θεοδωράκη.


Οργανώσεις – Φίλοι

26/05/2005: Ιδρύεται στα Χανιά ο Παγκρήτιος Σύλλογος Φίλων Μίκη Θεοδωράκη και αναγνωρίζεται το καταστατικό του από το Πρωτοδικείο με την αρ. 215/2005 απόφασή του.

Προϋπήρχαν στο εξωτερικό: Η διεθνής Ένωση «Φιλικοί» με έδρα το Λουξεμβούργο και ο Σύλλογος Φίλων με έδρα τις Βρυξέλλες στο Βέλγιο.


Πολιτιστικά Κέντρα ή αίθουσες με το όνομα «Μίκης Θεοδωράκης» (ενδεικτικά)

Δήμος Χολαργού, Πνευματικό Κέντρο – Αμφιθέατρο “Μίκης Θεοδωράκης” Εγκαίνια: 24/4/1999

Δήμος Παπάγου, Αμφιθέατρο Μίκης Θεοδωράκης

Δήμος Δημητρίου Υψηλάντη νομού Κοζάνης, αμφιθέατρο “Μίκης Θεοδωράκης”, Εγκαίνια: 15/7/2001
Δήμος Αργυρούπολης, Πολιτιστικό-Συνεδριακό Κέντρο, Εγκαίνια: 27/1/2002


Ανοικτά και κλειστά θέατρα «Μίκης Θεοδωράκης»

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Δήμου Ρέντη (1998)

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Εξαμίλια, Κορινθίας (2002)

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Δημητσάνας-Ζάτουνας (2002)

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Δήμου Χίου (2006)

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Περάματος Πειραιά (2009)

Ανοιχτό Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» Δήμου Αποκορώνου Χανίων (2015)

Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης» (κλειστό) Δήμου Χανίων (2016)


Σχολεία Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης – Ωδεία «Μίκης Θεοδωράκης»

4ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω «Μίκης Θεοδωράκης»

1ο γενικό Λύκειο Δήμου Κορυδαλλού «Μίκης Θεοδωράκης»

Γενικό Λύκειο Σκάλας Ωρωπού «Μίκης Θεοδωράκης»

Δημοτικό Ωδείο Δήμου Καλαμαριάς «Μίκης Θεοδωράκης» (2002)

Επίσης έγινε ανακοίνωση το 2010, για την ονομασία Μίκης Θεοδωράκης του 1ου Δημοτικού Σχολείου Αργοστολίου, στο οποίο φοίτησε το 1933 ως το 1936.


Δημοτικές εγκαταστάσεις, Πάρκα, δρόμοι (ενδεικτικά)

Λεωφόρος Μίκη Θεοδωράκη στην Τρίπολη

Λεωφόρος Μίκη Θεοδωράκη, στο Λαύριο

Πάρκο «Μίκης Θεοδωράκης» στα Βριλήσσια, Αθήνα


Επίτιμος Δημότης με αποφάσεις Δήμων (ενδεικτικά)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Πάτρας (1999)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Καισαριανής (2004)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Νίκαιας (2005)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Καλλιθέας (2006)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Δήμου Πέτα νυν Δήμου Νικολάου Σκουφά Ηπείρου (2010)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Σύρου – Ερμούπολης (2011)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Νέας Σμύρνης (2013)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Αποκορώνου (2015)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Χανίων (2016)

Επίτιμος δημότης του Δήμου Νεάπολης-Συκεών (2020)


Αλλά και

Επίτιμος δημότης της Κυπριακής Πρωτεύουσας, Λευκωσίας και της κοινότητας Φαμαγκούστας, που βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, με απόφαση του Πρόεδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκου Κληρίδη (1999).

Επίτιμος δημότης της πόλης Λιλ της Γαλλίας.

Βραβευμένος από την πόλη της Teruel της Ισπανίας για την “Όμορφη Πόλη”. Η απονομή έγινε 1/5/2005 από τον πρέσβη της Ισπανίας στην Ελλάδα, στον σπίτι του Μ. Θεοδωράκη.


Πολιτιστικές διοργανώσεις – Φεστιβάλ

2001: Ξεκινά το Διεθνές Χορωδιακό Φεστιβάλ Ναυπάκτου «Μίκης Θεοδωράκης» ένας πολιτιστικός θεσμός που έχει καθιερωθεί και οργανώνεται από το Δήμο Ναυπακτίας και τη Μικτή Χορωδία Ναυπάκτου.

2005: Δημιουργείται ένας νέος θεσμός Ελληνοτουρκικής φιλίας, τα «Θεοδωράκεια – Πολιτισμός στις ακτές του Αιγαίου», που καθιέρωσαν οι Δήμοι Χίου και Τσεσμέ, με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από τη γέννηση του Θεοδωράκη.

2015: Ξεκινά στα Χανιά το Φεστιβάλ «Μίκης Θεοδωράκης».


Αθλητικές διοργανώσεις & τιμές από αθλητικούς Συλλόγους – ΠΑΕ

2010: Ξεκινά και καθιερώνεται ο λαϊκός αγώνας δρόμου με την επωνυμία «Θεοδωράκεια» που διοργανώνεται κάθε χρόνο από το Δήμο Γορτυνίας με κέντρο τη Ζάτουνα το μήνα Μάιο.

Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με ειδικά βραβεία και εκδηλώσεις από τις Αθλητικές ΠΑΕ «Εργοτέλης» στις 21/4/2009 και «Ολυμπιακός» στις 3/5/2015.

6/11/2009: Ο Μίκης Θεοδωράκης τιμάται με το «Αριστείο» του ΣΕΓΑΣ, μαζί με τον Βασίλη Βασιλικό και τον Κώστα Γαβρά. Το αριστείο φέρει το όνομα του αγωνιστή της Ειρήνης και της Δημοκρατίας Γρηγόρη Λαμπράκη.


Σχετικά με τις βραβεύσεις, ο λόγος στον Μίκη Θεοδωράκη

Απόσπασμα από μια συνέντευξη για το πως εισέπραξε ως καλλιτέχνης την ανταπόκριση των ανθρώπων σ’ όλο τον κόσμο πάνω στο έργο του, από μια συνέντευξη με την Αλεξία Κουλούρη στη Βουλή – Τηλεόραση το 2009.

 

Back To Top