skip to Main Content
Για τη συμπόρευση του Μίκη Θεοδωράκη με τη Ν.Δ. το 1990

Μετά την σύντομη διακυβέρνηση της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΣΥΝ και της Οικουμενικής ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΣΥΝ το 1989, ήρθαν οι εκλογές στις 8 Απρίλη του 1990. Η Νέα Δημοκρατία έλαβε το 46,89% των ψήφων και 150 έδρες στη Βουλή. Ακολούθησαν: ΠΑΣΟΚ 38,61% – 123 έδρες, Συνασπισμός 10,28% – 19 έδρες, Οικολόγοι Εναλλακτικοί 0,77 – 1 έδρα, ΔΗΑΝΑ 0,67% – 1 έδρα, Ανεξάρτητοι 1,01% – 4 έδρες, Εμπιστοσύνη 0,45% – 1 έδρα, Πεπρωμένο 0,25% – 1 έδρα. Με τη στήριξη του ενός βουλευτή της ΔΗΑΝΑ προς τη ΝΔ, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης σχημάτισε κυβέρνηση.

Ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο  Επικρατείας της Ν.Δ. και εκλέχτηκε ως ανεξάρτητος Βουλευτής συνεργαζόμενος με τη ΝΔ. Στην κυβέρνηση που σχημάτισε στην συνέχεια ο Κ. Μητσοτάκης, ο Θεοδωράκης ανέλαβε Υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου παρά τω πρωθυπουργώ και αργότερα Επικρατείας.

Ο Μ.Θ. ξεκαθάρισε τότε ότι συμμετέχει στην κυβέρνηση και συνεργάζεται με τη Ν.Δ. για δύο λόγους: Για την κάθαρση και για την τρομοκρατία. Αναλυτικότερα για τις θέσεις του παρέχονται διευκρινήσεις στο βιβλίο του του Παύλου Πετρίδη “Ο πολιτικός Θεοδωράκης 1940-1996, Εκδ. Προσκήνιο, 1997” από το οποίο μεταφέρομε ορισμένα αποσπάσματα.

Συμπορεύομαι με τη μόνη πολιτική δύναμη που δεν έχει αυταπάτες ως προς την ουσία και τα αρνητικά επιτεύγματα αυτής της εξουσίας. Και είμαι έτοιμος να εφαρ­μόσω ως προς τη Νέα Δημοκρατία τη πολιτική της “συμπολιτευόμενης αντιπολίτευ­σης” ή της “αντιπολιτευόμενης συμπολίτευσης”. Μακάρι όλοι οι Έλληνες δημοκρά­τες να συνειδητοποιήσουν τον κίνδυνο και να με ακούσουν μια φορά στην ώρα μου και όχι για νιοστή φορά να πουν ύστερα από χρόνια: “Είχε δίκιο”. Γιατί κάποτε αυτή η εκ των υστέρων δικαίωση των απόψεων μου μπορεί να έλθει όταν θα είναι αργά για όλους-.

Όμως και η Οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα υπονομεύτηκε εκ των ένδον με επα­κόλουθο την προκήρυξη νέων εκλογών για τον Απρίλιο του 1990.

Πετρίδης: σελ. 381

Τα οικονομικά σκάνδαλα, η λεηλασία της Τράπεζας Κρήτης, έχουν δευτερεύουσα σημασία. Το πιο σημαντικό και το πιο επικίνδυνο -μοιραίο θα έλεγα- για τους δημο­κρατικούς θεσμούς υπήρξε η απόπειρα ολοκληρωτικού ελέγχου του Τύπου, που συ­μπληρώνοντας τον ασφυκτικό έλεγχο της Ραδιοφωνίας – Τηλεόρασης θα παρέδιδε τον ελληνικό λαό στο έλεος της πασοκικής εξουσίας,

Υπό τις συνθήκες αυτές, στην καμπή του 1990, τα πολιτικά πράγματα παρέμεναν ρευστά. Σημαίνοντα στελέχη του ΠΑΣΟΚ και ο ίδιος ο αρχηγός του είχαν παραπεμφθεί στο Ειδικό Δικαστήριο, ο Γρ. Φαράκος αντικατέστησε τον X. Φλωράκη στην η­γεσία του ΚΚΕ ενώ ο Συνασπισμός κλυδωνιζόταν. Στο διεθνές προσκήνιο κυριαρ­χούσε η κατάρρευση των παραδοσιακών κομμουνιστικών καθεστώτων στις ανατολι­κές χώρες. Στις εκλογές της 8ης Απριλίου ο Κ. Μητσοτάκης κατόρθωσε τελικά να συγκεντρώσει οριακή αυτοδυναμία προχωρώντας στην μονομερή ανάδειξη του Κ. Καραμανλή στην προεδρία της Δημοκρατίας. Ο Θεοδωράκης επανεκλέχτηκε βουλευ­τής Επικράτειας της ΝΔ μετά από επιμονή του Κ. Μητσοτάκη: -Ποιοι ήταν οι άξο­νες της νέας κυβέρνησης; Ήταν η κάθαρση, η εθνική Συμφιλίωση. Εθνική Συμφιλίω­ση σήμαινε συνέχιση του πνεύματος της κυβέρνησης Τζανετάκη με διαφορετική προ­οπτική.

Πετρίδης: σελ.383

Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι η στάση του Θεοδωράκη απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και τον αρχηγό του, ιδίως μετά τις εκλογές του 1985, υπήρξε κατά κανόνα επιφυλακτική. Διαπιστώνοντας από τα πράγματα την αναίρεση του αρχικού “συμβολαίου με το λαό” και την αφαίμαξη ψήφων από το χώρο της ευρύτερης Αριστεράς η δημόσια κρι­τική του, με το φούντωμα του σκανδάλου Κοσκωτά και του «αυριανισμού», στις αρ­χές του 1989, κατέστη δριμύτερη απέναντι στο κυβερνών κόμμα. Η αναδρομή στις δημοσιοποιηθείσες θέσεις του εκείνης της συγκυρίας είναι απαραίτητη για να κατα­νοηθεί η όλη πολιτική υπέρβασή του στην καμπή του 1990: -Η σημερινή εξουσία, είτε το θέλησε η ίδια, είτε γιατί την παρέσυραν ξένα κέντρα -όπως ισχυρίζεται- κατρακύ­λησε στον γλιστερό κατήφορο των σκανδάλων. Εάν είχε αυτογνωσία και ευθύνη θα έπρεπε να είχε παραιτηθεί. Και να τεθεί στη διάθεση της Δικαιοσύνης. Το ότι δεν το κάνει, το γεγονός και μόνο αυτό, πολλαπλασιάζει τις ιστορικές της ευθύνες. Στα σχολικά βιβλία του μέλλοντος θα υπάρχει μια σκληρή παράγραφος όπου τα ονόματα των σημερινών πρωταγωνιστών και υπευθύνων για τη σοβαρή κατάπτωση του Έθνους θα διδάσκονται στις επερχόμενες γενιές σαν παραδείγματα προς αποφυγήν.

Ζούμε, λοιπόν, σήμερα το φαινόμενο μιας αμαρτωλής εξουσίας που “γραπώνε­ται” με νύχια και με δόντια από τους μηχανισμούς, παρασύροντας κάθε ημέρα και λιγότερους οπαδούς, με την ελπίδα ότι μπορεί να γίνει κάποιο θαύμα που θα κάνει το μαύρο άσπρο και θα επιστρέφει στη διαιώνισή της. Όμως βασική προϋπόθεση γι’ αυτό είναι η παρεμπόδιση του έργου της Δικαιοσύνης και η μεταβολή του λαού σε α­γέλη, για να μην φτάσουμε ποτέ στην κάθαρση που θα σημάνει και το οριστικό τέλος της εξουσίας αυτής. Εδώ ακριβώς είναι που πρέπει να παρέμβει ο Έλληνας πολίτης με τη ψήφο του… Για να επιτευχθεί λοιπόν, η κάθαρση θα πρέπει να φύγει το ΠΑΣΟΚ από την εξουσία και να απομονωθεί. Όχι φυσικά ως μέρος του εκλογικού σώματος, αλλά ως διευθύνουσα δύναμη, ως στελεχικό δυναμικό, που καλύπτει τους ενόχους. Αυτή η προϋπόθεση νομίζω ότι είναι αναγκαίο να τεθεί από όλες τις δυνά­μεις της σημερινής αντιπολίτευσης, γιατί θα βοηθήσει τη συντριπτική πλειοψηφία των τίμιων οπαδών του ΠΑΣΟΚ να αναλογισθούν και τις δικές τους ιστορικές ευθύ­νες μπροστά στο μεγάλο εθνικό σταυροδρόμι των εκλογών.

Όσο για την αντιμετώπισή του από τον κομματικό μηχανισμό του ΠΑΣΟΚ, στη διάρκεια της οκταετίας, αποκάλυπτε: -Στην οκταετία του ΠΑΣΟΚ είχα καταντήσει το “μαύρο πρόβατο” της “αλλαγής”. Την εποχή που ήμουν βουλευτής του ΚΚΕ βρι­σκόμουν σε συστηματική τριβή με το κόμμα μου, για έναν μοναδικό λόγο: τη στάση του απέναντι στο ΠΑΣΟΚ. Πίστευα από τότε -και δυστυχώς επαληθεύτηκα- ότι μια μουδιασμένη στάση της Αριστερός έναντι του ΠΑΣΟΚ μόνο κακό μπορεί να επιφέ­ρει. Οπως ένας διαμαρτυρόμενος σε μια παπική εκκλησία, σήκωνα το ανάστημά μου, τους είχα γίνει βραχνάς. Επειδή τώρα η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ είναι άνθρωποι της ε­ξουσίας, ορθώς σκεπτόμενοι, μου έκοψαν την επικοινωνία προς το λαό. Πώς; Μα α­παγορεύοντας αθόρυβα και μεθοδικά τα τραγούδια μου από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Έτσι, έμμεσα αλλά καίρια, εξασθένιζαν την πολιτική μου εμβέλεια. Γιατί πάντα ο πολιτικός μου λόγος περνούσε μέσα από τα τραγούδια μου. Το ίδιο ακριβαϊς δεν έκανε και η Χούντα; Τότε δεν ξεχώριζα από τους άλλους κρατούμενους. Αλλά το σφάλμα με τα τραγούδια μου τους γελοιοποίησε. Εννοείται ότι το ΠΑΣΟΚ με απέ­κλειε, με απομόνωνε με δόσεις και πάντα με τα κατάλληλα προσχήματα..

Πετρίδης: σελ. 387

Βασιζόμενος στις διαβεβαιώσεις του Μητσοτάκη ότι θα αξιοποιούσε στην κυβέρ­νησή του και προσωπικότητες από το χώρο της ανένταχτης Αριστερός (που στήριζαν τη Νέα Δημοκρατία συγκυριακά λόγω του Αυριανισμού και των σκανδάλων) ο Θεο­δωράκης αποδέχτηκε τελικά την υπουργοποίησή του. Όμως οι αρχικές υποσχέσεις δεν τηρήθηκαν λόγω των υπαναχωρήσεων του νέου πρωθυπουργού και της έντονης εσωκομματικής αντιπαράθεσης (Έβερτ-Σαμαράς κ.ά.) με επακόλουθο την περιθωριο­ποίηση και του ίδιου στους κόλπους της κυβέρνησης. Παρ’ όλα αυτά, όπως προκύ­πτει από τη γραπτή διαβίβαση των σκέψεων του προς τον Κ. Μητσοτάκη, διατύπωνε με θάρρος τη γνώμη του για την πορεία του κυβερνητικού έργου.

Πέραν των προτάσεων που αφορούσαν ολόκληρο σχεδόν το φάσμα της κυβερνη­τικής πολιτικής ο Θεοδωράκης, με την ιδιότητα του Υπουργού Επικράτειας, ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες και στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Επισκέφθηκε την Αλβανία ως μέλος του κυβερνητικού κλιμακίου, την Τουρκία, τη Μόσχα, την Ου­κρανία, τη Ρουμανία, την Τύνιδα, τη Γαλλία, και την Αίγυπτο. Έχοντας γόνιμες επα­φές με τον Αλία, τον Οζάλ, τον Γκορμπατσώφ, τον Μιττεράν και τον Μουμπάρακ.

Ωστόσο η συνεργασία του με τον Μητσοτάκη, στο σύντομο χρονικό διάστημα της υπουργικής θητείας του, δεν ήταν πάντοτε ομαλή: Η επερώτηση για την προνομιακή χρηματοδότηση του Μεγάρου Μουσικής που στήριζε ο μεγαλοεκδότης Χρ. Λαμπράκης απεσύρθη με πρωτοβουλία του αρχηγού της ΝΑ γεγονός που επηρέασε και την τοποθέτησή του σε ανενεργό υπουργείο. Έτσι αντί του Θεοδωράκη, ο πρωθυπουρ­γός προώθησε την κόρη του στο Υπουργείο Πολιτισμού. Στο μεταξύ, οι εσωκομματι­κές αντιπαραθέσεις, στο κυβερνών κόμμα με κορυφαίο γεγονός την αποχώρηση Σα­μαρά, οι δεσμεύσεις του Μάαστριχτ, η ανακίνηση του ονόματος της Μακεδονίας από την πλευρά του Γκλιγκόροφ και η διάσπαση του Συνασπισμού, προσδιόρισαν απο­φασιστικοί τις πολιτικές εξελίξεις.

Πετρίδης: σελ. 390

Back To Top